ساخت لیست‌ها و شبکه‌های اسکرول‌شونده (ListView و GridView)

Create and work with lists & grids

آموزش جامع ساخت لیست‌های استاندارد، لیست‌های بهینه و طولانی با ListView.builder، جداکننده‌ها و شبکه‌های چندستونه با GridView

فهرست مطالب این صفحه

نمایش فهرستی از داده‌ها (مانند پیام‌ها، محصولات یا مقالات) یکی از رایج‌ترین الگوهای رابط کاربری در اپلیکیشن‌های موبایل و وب است. ویجت استاندارد Column قابلیت اسکرول ندارد و اگر محتوای آن از ارتفاع صفحه بیشتر شود، خطای سرریز (Overflow) رخ می‌دهد. برای نمایش محتوای قابل اسکرول در Flutter از ListView و GridView استفاده می‌کنیم.

۱. لیست‌های ساده با ListView

هنگامی که تعداد آیتم‌های لیست کم و مشخص است (مثلاً یک منوی تنظیمات با ۵ گزینه)، می‌توانید از سازنده پیش‌فرض ListView استفاده کنید:

Dart
import 'package:flutter/material.dart';

class SettingsList extends StatelessWidget {
  const SettingsList({super.key});

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    return ListView(
      children: const [
        ListTile(
          leading: Icon(Icons.person),
          title: Text('حساب کاربری'),
          subtitle: Text('مشاهده و ویرایش اطلاعات پروفایل'),
          trailing: Icon(Icons.chevron_right),
        ),
        ListTile(
          leading: Icon(Icons.notifications),
          title: Text('اعلان‌ها'),
          subtitle: Text('تنظیم هشدارهای برنامه'),
          trailing: Icon(Icons.chevron_right),
        ),
      ],
    );
  }
}

۲. لیست‌های طولانی و بهینه با ListView.builder

سازنده پیش‌فرض ListView تمام فرزندان خود را به‌صورت یک‌جا در حافظه می‌سازد. اگر لیستی شامل صدها یا هزاران آیتم داشته باشید، این کار باعث افت شدید سرعت و مصرف بالای رم می‌شود.

در مقابل، ListView.builder آیتم‌ها را به‌صورت تنبل (Lazy) و فقط به تعدادی که در صفحه قابل مشاهده هستند می‌سازد و هنگام اسکرول کاربر، ویجت‌ها را بازیافت می‌کند:

Dart
class LongItemsList extends StatelessWidget {
  const LongItemsList({super.key, required this.items});

  final List<String> items;

  @override
  Widget build(BuildContext context) {
    return ListView.builder(
      itemCount: items.length,
      itemBuilder: (context, index) {
        return ListTile(
          leading: CircleAvatar(child: Text('${index + 1}')),
          title: Text(items[index]),
        );
      },
    );
  }
}

۳. افزودن خط جداکننده با ListView.separated

اگر می‌خواهید بین آیتم‌های لیست یک Divider یا فاصله مشخص قرار دهید بدون آنکه در انتهای آخرین آیتم خط اضافی رسم شود، از ListView.separated استفاده کنید:

Dart
ListView.separated(
  itemCount: items.length,
  separatorBuilder: (context, index) => const Divider(height: 1),
  itemBuilder: (context, index) {
    return ListTile(title: Text(items[index]));
  },
)

۴. چیدمان شبکه‌ای با GridView.builder

برای نمایش کارت‌ها یا تصاویر در چند ستون (مانند گالری تصاویر یا ویترین فروشگاه)، از GridView.builder استفاده کنید:

Dart
GridView.builder(
  padding: const EdgeInsets.all(12),
  gridDelegate: const SliverGridDelegateWithFixedCrossAxisCount(
    crossAxisCount: 2,
    crossAxisSpacing: 12,
    mainAxisSpacing: 12,
    childAspectRatio: 0.85,
  ),
  itemCount: 20,
  itemBuilder: (context, index) {
    return Card(
      child: Center(
        child: Text('آیتم شماره ${index + 1}'),
      ),
    );
  },
)

خطای رایج: اگر یک ListView را مستقیماً داخل یک Column قرار دهید، فلاتر خطای Vertical viewport was given unbounded height می‌دهد؛ زیرا Column ارتفاع نامحدود به فرزندش می‌دهد. برای حل این مشکل، ListView را داخل ویجت Expanded قرار دهید.