تفکر اعلانی و مقدمه مدیریت وضعیت

State management: Thinking declaratively

ترجمه راهنمای رسمی تفاوت رابط کاربری اعلانی (Declarative) با دستوری (Imperative) و تفکیک وضعیت محلی از وضعیت سراسری

فهرست مطالب این صفحه

در فریم‌ورک‌های سنتی رابط کاربری (مانند Android SDK قدیمی یا UIKit)، رابط کاربری به‌صورت دستوری (Imperative) ساخته می‌شود: شما یک نمونه از ویجت می‌سازید و بعداً با فراخوانی متدهایی مثل b.setText('...') یا c.addChild(...) آن را تغییر می‌دهید.

در مقابل، Flutter یک فریم‌ورک اعلانی (Declarative) است. به این معنا که فلاتر رابط کاربری را به‌گونه‌ای می‌سازد که بازتابی مستقیم از وضعیت فعلی برنامه باشد:

UI = f(state) رابط کاربری (UI) تابعی از وضعیت فعلی (state) است؛ هر زمان وضعیت تغییر کند، فلاتر به‌جای تغییر مستقیم ویجت قبلی، رابط کاربری را با وضعیت جدید بازسازی می‌کند.

تفکیک وضعیت محلی (Ephemeral State) و وضعیت سراسری (App State)

در هر اپلیکیشن فلاتر، وضعیت‌ها را می‌توان در دو دسته کلی قرار داد:

  1. وضعیت محلی یا موقت (Ephemeral State): وضعیتی است که به‌طور کامل در یک ویجت واحد محصور می‌شود و سایر بخش‌های برنامه نیازی به دسترسی مستقیم به آن ندارند. مثال‌ها:

    • تب انتخاب‌شده فعلی در یک BottomNavigationBar
    • میزان پیشرفت یک انیمیشن
    • صفحه فعلی در یک PageView برای مدیریت این نوع وضعیت، استفاده از StatefulWidget و setState() ساده‌ترین و استانداردترین روش است.
  2. وضعیت سراسری برنامه (App State): وضعیتی است که می‌خواهید بین بخش‌های مختلف اپلیکیشن و حتی در نشست‌های کاربری حفظ و به اشتراک گذاشته شود. مثال‌ها:

    • تنظیمات ترجیحی کاربر
    • اطلاعات ورود و احراز هویت (Login Info)
    • سبد خرید در یک اپلیکیشن فروشگاهی
    • اعلان‌های خوانده‌نشده در یک پیام‌رسان

قانون تصمیم‌گیری عملی

هیچ قانون مطلق و ثابتی برای تفکیک این دو وجود ندارد و معماری هر پروژه می‌تواند متفاوت باشد. یک قاعده ساده در مستندات رسمی فلاتر این است: اگر یک متغیر فقط در همان ویجت استفاده می‌شود، آن را با setState محلی نگه دارید؛ و هر زمان متوجه شدید که به آن داده در ویجت‌های دیگر یا سطوح بالاتر درخت نیاز دارید، آن را به سطح بالاتر منتقل کنید (Lifting State Up) یا از راهکارهای مدیریت وضعیت برنامه استفاده کنید.